การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและปัญหาการพัฒนาสมรรถนะด้านการ ปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง 2) เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างสมรรถนะด้านการ ปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองแยกตามคุณลักษณะของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง 3) ศึกษาปัจจัยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่ส่งผลต่อสมรรถนะด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจ คนเข้าเมือง และ 4) ศึกษาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจคน เข้าเมือง รวบรวมข้อมูลด้วยการใช้แบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่าง คือ ข้าราชการตํารวจชั้นประทวนและ ชั้นสัญญาบัตรที่รับราชการอยู่ในกองบัญชาการตรวจคนเข้าเมือง โดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ จํานวน 386 คน และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสําคัญ คือ ข้าราชการระดับผู้บริหาร นักวิชาการ/ อาจารย์โรงเรียนนายร้อยตํารวจและผู้ปฏิบัติการ จํานวน 17 คน โดยการกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง สถิติและเทคนิคในการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าที่ ค่า เอฟ การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ รวมถึงการวิเคราะห์ เนื้อหา โดยใช้หลักการวิเคราะห์ SWOT เพื่อหาแนวทางการพัฒนาสมรรถนะด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าตรวจคนเข้าเมือง ผลการวิจัย พบว่า สมรรถนะด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง มีความแตกต่างกันตาม อายุ ระดับชั้นยศ ตําแหน่งงาน ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ ผลการวิเคราะห์ปัจจัยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ สามารถร่วมกันอธิบายการเปลี่ยนแปลงผลต่อ สมรรถนะด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมือง โดยรวมได้ร้อยละ 33.10 โดยพบว่า ปัจจัยการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ด้านการวางแผน ด้านการออกแบบโครงการ ด้านวิธีการดําเนินการ พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ด้านการนําวิธีการและเทคนิคมาดําเนินการ และด้านการประเมินผลส่งผลต่อ สมรรถนะด้านการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองโดยภาพรวมอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ .05
The objectives of this research were to1) study the condition and problems in improving human resource and the operational competence of the immigration officers, 2) compare the difference of the operational competence of the immigration officers with different characteristics, 3) study the human resource development factors affecting the operational competence of the immigration officers, and 4) study the guidelines for improving operational competence of the immigration officers. The data were collected by using a questionnaire. The samples were 386 personnel, consisting of the commissioned police officers and the civil servants working for the immigration Headquarters, selected by using a stratified random sampling method. And, an in-depth interview was also used for collecting data from 17 key informants, selected by using purposive sampling method, consisting of administrators, specialists or scholars, and operators. The data were analyzed by using mean, standard deviation, t-test, F-test, One-way ANOVA, and Multiple Regression Analysis, including content analysis. The research results were as follows The operational competence of immigration officers are different according to age, rank level, job position, and duration of work at the .01 level of significance, and the results of human resource development factor analysis could together explain changes in the performance of immigration officers. Overall, 33.10 percent. It was found that the factors of human resources development in the aspects of planning, project design, method of human resource development, implementing methods and techniques, and evaluation affect the overall performance of the immigration officers with statistical significance at the .01 and .05 level.