การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหา และการแข่งขันของธุรกิจ ผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในประเทศไทย 2) เปรียบเทียบประสิทธิผลเชิงดุลยภาพ จําแนกตามปัจจัย คุณลักษณะของกิจการ 3) ศึกษาการจัดการห่วงโซ่คุณค่าที่ส่งผลต่อประสิทธิผลเชิงดุลยภาพ และ 4) เสนอแนวทางการจัดการห่วงโซ่คุณค่าเพื่อเพิ่มประสิทธิผลของธุรกิจผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ในประเทศไทย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงสํารวจแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ใช้แบบสอบถามเก็บรวบรวมข้อมูลจากตัวแทนสถานประกอบการธุรกิจผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ในประเทศไทย จํานวน 279 แห่ง และสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญ จํานวน 21 คน ใช้วิธีการ วิเคราะห์เนื้อหา การวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์การ ถดถอยเชิงพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) ธุรกิจผลิตผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในประเทศไทยปัจจุบันมีการใช้กลยุทธ์ การสร้างความแตกต่างด้วยการคัดเลือกผู้จําหน่ายวัตถุดิบที่มีการคิดค้นสารสกัดสําคัญที่นํามาใช้ เป็นส่วนประกอบที่เป็นนวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาการจงใจทําผลิตภัณฑ์ปลอม ธุรกิจมีปัญหาด้านบุคลากรสําหรับการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์ และมีการแข่งขันของธุรกิจสูง เนื่องจากการเข้ามาของคู่แข่งขันรายใหม่และคู่แข่งขันรายเดิมมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้น 2) ผลการ เปรียบเทียบประสิทธิผลเชิงดุลยภาพ พบว่า ธุรกิจที่มีทุนจดทะเบียน ภูมิภาคที่กิจการตั้งอยู่ ระยะเวลา ในการดําเนินงาน และจํานวนลูกค้าต่างกัน มีประสิทธิผลเชิงดุลยภาพโดยรวมและรายด้านในด้าน การเงิน ด้านลูกค้า และด้านการเรียนรู้และพัฒนา แตกต่างกัน ส่วนธุรกิจที่มีจํานวนพนักงานต่างกัน มีประสิทธิผลเชิงดุลยภาพด้านกระบวนการภายในและด้านการเรียนรู้และพัฒนาแตกต่างกัน 3) การ จัดการห่วงโซ่คุณค่าด้านโลจิสติกส์ขาออก ด้านการตลาดและการขาย ด้านการบริการ ด้านการบริหาร ทรัพยากรมนุษย์ ด้านการพัฒนาเทคโนโลยี และด้านการจัดซื้อ ส่งผลต่อประสิทธิผลเชิงดุลยภาพ และ 4) ควรมีแนวทางในการพัฒนากระบวนการในกิจกรรมหลักและสนับสนุนห่วงโซ่คุณค่าของธุรกิจเพื่อให้ การดําเนินงานมีประสิทธิผลเพิ่มขึ้น
This research aimed to: 1) study current conditions, problems, and competition of the original equipment manufacturing business of supplement products in Thailand; 2) compare the equilibrium effectiveness classified by characteristics of the business; 3) study value chain management factors that affect equilibrium effectiveness; and 4) propose guidelines for value chain management approaches to enhance effectiveness of dietary supplement production business in Thailand. Using a survey research method combining both quantitative and qualitative methods, a questionnaire was used to collect data from 279 representatives of supplement products in Thailand and from in-depth interviews with 21 experts. Data were analyzed by content analysis, one-way analysis of variance, t-test, and multiple regression analysis. NORTH VERSITY The research results found that 1) the original equipment manufacturing businesses in Thailand currently use strategies to create differentiation by selecting raw material suppliers that have developed new innovation extracts to be used as ingredients to prevent and solve the problem of intentionally making counterfeit products. The business has personnel problems for product research and development and there is high business competition due to the increasing trend of new competitors and existing competitors. 2) The results of comparing the equilibrium effectiveness found that businesses with different registered capital, business location, operating periods and different numbers of customers have different overall and individual aspects of finance, customer, and learning and development. Businesses with different numbers of employees have different equilibrium effectiveness in internal processes and learning and development. 3) Factors in outbound logistics, marketing and sales, service, human resource management, technology development, and purchasing affect equilibrium effectiveness. 4) There should be guidelines for developing processes in key activities and supporting the business value chain to increase the effectiveness of operations.