วิทยานิพนธ์พ.ศ. 2564

การจัดการระบบส่งต่อผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันของโรงพยาบาลในประเทศไทย

Management of referral system for acute coronary syndrome patients for the hospitals in Thailand

ผู้จัดทำ: กิติกร วิชัยเรืองธรรม
ระดับการศึกษา: ปริญญาเอก
สาขาวิชา/กลุ่มสาขา: หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการ
อาจารย์ที่ปรึกษา: พิศมัย จารุจิตติพันธ์, เกียรติชัย วีระญาณนนท์
0 เข้าชม 0 ดาวน์โหลด
ดาวน์โหลดเอกสาร

บทคัดย่อ (ภาษาไทย)

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เกี่ยวกับ 1) สภาพปัจจุบันของระบบ ปัญหา มูลเหตุ ของปัญหาและแนวทางการแก้ปัญหา ของระบบส่งต่อผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดชนิดเฉียบพลัน ของโรงพยาบาลในประเทศไทย 2) ความพร้อมในการจัดการและประสิทธิผลของการส่งต่อผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดชนิดเฉียบพลัน แยกตามปัจจัยโรงพยาบาล 3) ความพร้อมในการจัดการที่มีผลต่อประสิทธิผลของการส่งต่อผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดชนิดเฉียบพลัน และเพื่อ 4) เสนอแนวทางการจัดการระบบส่งต่อผู้ป่วยภาวะหัวใจขาดเลือดชนิดเฉียบพลันของโรงพยาบาลในประเทศไทย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากผู้อำนวยการโรงพยาบาลตัวแทนหน่วยบริการโรคหัวใจของกระทรวงสาธารณสุขฯ จำนวน 1,022 คน สัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญ เกี่ยวกับระบบส่งต่อฯ จำนวน 17 คน พร้อมทั้งเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิเกี่ยวกับ อัตราการเสียชีวิตและอัตราการได้รับการสวนรักษาทันเวลา โดยใช้แบบบันทึกข้อมูลบันทึกข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขประจำปี พ.ศ. 2562 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว การวิเคราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า โรงพยาบาลในประเทศไทยยังมีปัญหาด้านบุคลากร การเงิน ปัจจัยสนับสนุนและการจัดการเคลื่อนย้าย ถึงแม้ประสิทธิผลของการส่งต่อฯ ด้านอัตราการเสียชีวิตโดยรวมผ่านเกณฑ์ น้อยกว่าร้อยละ 10 (ร้อยละ 8.46) ด้านอัตราการได้รับการสวนรักษาทันเวลาภายใน 120 นาที มากกว่าร้อยละ 50 พบว่า ต่ำกว่าเกณฑ์ (ร้อยละ 49.15) กลุ่มโรงพยาบาลในกรุงเทพ ขนาดใหญ่และเอกชน มีความพร้อมทุกด้านสูง ปัจจัยภายในที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิผลทั้งอัตราการเสียชีวิต และอัตราการได้รับการสวนรักษาทันเวลา คือ ด้านบุคลากร และด้านการเคลื่อนย้าย โดยด้านบุคลากรร่วมกันอธิบายการเปลี่ยนแปลงของประสิทธิผลการส่งต่อฯ ได้ร้อยละ 23 ส่วนด้านการจัดการเคลื่อนย้ายร่วมกันอธิบายการเปลี่ยนแปลงประสิทธิผลการส่งต่อฯ ได้ร้อยละ 43 แนวทางเพื่อเพิ่มประสิทธิผลการส่งต่อฯ ด้านบุคลากร ควรสรรหาบุคลากรให้เพียงพอ พัฒนาความรู้ความสามารถ จัดสรรค่าตอบแทนที่พอเพียง ด้านการจัดการเคลื่อนย้าย ควรพัฒนาด้านการประสานงานเครือข่าย กำหนดลำดับโรงพยาบาลที่ส่งต่อฯ ให้ชัดเจน และมีการจัดการความเสี่ยงขณะเคลื่อนย้ายที่ดี

Abstract (English)

The objectives of this research are to analyze 1) the current situation, problems, cause of the problems, and the solution of Thai Referral system of Acute coronary syndrome (ACS) patients; 2) the management readiness and effectiveness of the Thai ACS referral system; 3) the readiness of management that affects the effectiveness of the ACS referral system; and 4) to suggest the management for Thai ACS referral system by using mixed quantitative and qualitative research methodology. Data are collected by questionnaires from 1,022 Thai hospital directors. In-depth interviewing with 17 cardiac referral specialists. Secondary data, mortality and timely catheterization rates are collected from the Ministry of Public Health for the year 2019. Data are analyzed by using One-way analysis of variance, Multiple regression analysis, and content analysis. The results reveal that there are still have problems in the aspects of personnel, finances, supporting factors, and transfer management. The effectiveness of the referral system in terms of mortality rate has passed the criterion (<10%), but considering in terms of the rate of receiving treatment in time within 120 minutes, the finding is lower than the threshold (>50%). Large private hospitals with cardiac catheterization in Bangkok are often highly equipped in all aspects. Personnel and transfer factors have influence on the effectiveness of both mortality and timely treatment, these factors could jointly predicted trends of effectiveness at a moderate level, 23% and 43%, respectively. The key personnel factors to increase the referral effectiveness are good personal recruitment, knowledge and abilities development, and adequate compensation allocation. While transfer management factors should develop good communication in network, clearly sequencing order to transfer and development a good risk management procedure.