การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์และเสนอแนวทางการพัฒนากรมศุลกากร สู่องค์กรแห่งนวัตกรรมภายใต้หลักธรรมาภิบาล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ คือ ข้าราชการกรมศุลกากร ที่ปฏิบัติงานในตำแหน่งต่าง ๆ ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค จำนวน 400 คน สำหรับข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญและผู้บริหารกรมศุลกากร 21 คน จากการประชุมกลุ่มระดมสมอง และข้อมูลสนับสนุนจากการสัมภาษณ์เชิงลึกหน่วยงาน ภายนอก ได้ผลสรุปว่า ระดับการเป็นองค์กรนวัตกรรมของกรมศุลกากรโดยภาพรวมอยู่ในระดับ ปานกลาง โดยพบว่าการสนับสนุนจากผู้บริหารมีความสำคัญต่อการส่งเสริม สนับสนุนบุคลากรให้มี ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เปิดใจยอมรับนวัตกรรมใหม่ๆ รวมถึงการสร้างเครือข่ายนวัตกรรม และส่งเสริมให้กรมศุลกากรมีการสร้างนวัตกรรมเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ มีบรรยากาศนวัตกรรม ที่เหมาะแก่การให้บริการ ด้านหลักธรรมาภิบาลพบว่า กรมศุลกากรมีการบริหารงานนวัตกรรมภายใต้ หลักความโปร่งใส หลักความรับผิดชอบ หลักการมีส่วนร่วม และหลักนิติธรรมเป็นสำคัญ ระดับการ เป็นองค์กรนวัตกรรมของกรมศุลกากร ข้อมูลเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมจากแบบสอบถามข้าราชการ กรมศุลกากร พบว่า ระดับการเป็นองค์กรนวัตกรรมของกรมศุลกากรโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยพบว่าการเปิดใจยอมรับสิ่งใหม่ๆ และปัจจัยด้านการบริการ มีความสำคัญต่อการพัฒนานวัตกรรม ของกรมศุลกากร การวิเคราะห์ถดถอยพฤติ พบว่า ปัจจัยการจัดการด้านทรัพยากรมนุษย์มีอิทธิพล ทางบวกต่อการเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรมโดยรวมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติทุกองค์ประกอบในด้าน ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ด้านการเปิดใจยอมรับสิ่งใหม่ ๆ ด้านการสร้างเครือข่ายนวัตกรรม ด้านการ สร้างนวัตกรรม ด้านองค์กรแห่งการเรียนรู้ ด้านบรรยากาศนวัตกรรม และด้านการบริการ ปัจจัยด้าน วัฒนธรรมองค์กรและด้านการจัดการองค์ความรู้ มีอิทธิพลทางบวกต่อหลักธรรมาภิบาล ส่วนปัจจัย ด้านกิจกรรมการกระตุ้น มีอิทธิพลในทางตรงกันข้ามต่อหลักธรรมาภิบาล อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากการวิเคราะห์สังเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และภัยคุกคามที่เกิดขึ้น พบว่า กรมศุลกากร มีศักยภาพในการพัฒนาสู่องค์กรแห่งนวัตกรรมภายใต้หลักธรรมาภิบาลในระดับสูง และแนวทาง สำคัญสำหรับการพัฒนานวัตกรรม คือ การสร้างความเข้มแข็งให้ระบบอนวัตกรรม การสร้างคุณค่าใหม่ ในนวัตกรรม นวัตกรรมธรรมาภิบาล และการพัฒนาต่อยอดยกระดับบนนวัตกรรม
This research aimed to analyze and propose the approach to a development of innovative organization with good governance for The Customs department. The sample group analysis was employed with 400 samples of civil servants the Customs officers working at central and regional. For qualitative data collected by in-depth interviews with 21 experts and executives from the focus group, and supporting data from in-depth interviews with an external organization. The Customs department innovation level was at a moderate level. Found that support from executives is important to enhance personnel to be creative open mind innovation networks and create innovation is a learning organization. There is an innovative atmosphere suitable for service. In good governance found that the Customs department has managed innovation under the principles of transparency, responsibility, participation, and the rule of law which is important to the level of innovative organization of the Customs department. Quantitative data collected from civil servants questionnaire found that the level of innovative organization of the Customs department is at a high level. It was found that open mind and service are important for the department innovative development. Multiple regression analysis factors affecting the department innovative organization found that human resources factors have positive influence on the innovative organization with statistical significance in the fields of creativity thinking, open mind, innovation networking, innovative learning organization, innovative atmosphere, and service. Culture and knowledge management have positive influence on good governance, but the stimulation has opposite influence on good governance. Furthermore, SWOT analysis finding, the high of the Customs department with good governance potential for IO development has occurred. And an important strategy for innovative development is strengthening the innovation system, creating new value in innovation, good governance innovation, and development innovation.