การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างระบบและกลไกการประเมินผลการบริหารจัดการของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภาไทย และ 2) ศึกษาสภาพ ปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะ เกี่ยวกับการประเมินผลการบริหารจัดการของคณะกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภาไทย กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ 1) กลุ่มตัวอย่างเพื่อพัฒนาระบบและกลไกการประเมินมีจำนวน 28 คน ประกอบด้วย สมาชิกวุฒิสภาและสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ 8 คน บุคคลในวงงานวุฒิสภาที่มีส่วนร่วมโดยตรงในการปฏิบัติงานประจำของกรรมาธิการสามัญประจำวุฒิสภา 9 คน และบุคคล ที่เกี่ยวข้องหรือผู้เชี่ยวชาญที่มีส่วนร่วมเป็นครั้งคราวในการปฏิบัติงานของกรรมาธิการที่มีประสบการณ์ในงานกรรมาธิการไม่น้อยกว่า 5 ปี ประกอบด้วย สื่อมวลชน องค์กรอิสระ รัฐวิสาหกิจ มหาวิทยาลัย และผู้ชี้แจงจากภาครัฐและเอกชน และบุคคลที่มีความรู้ด้านการประเมินและการประกันคุณภาพ 11 คน 2) กลุ่มตัวอย่างเพื่อประเมินประสิทธิผลของการใช้เกณฑ์การประเมินมีจำนวน 490 คน ประกอบด้วย กลุ่มบุคคลในวงงานวุฒิสภารวมทั้งสิ้น 150 คน ผู้ชี้แจง 150 คน และกลุ่มข้าราชการจากสำนักกรรมาธิการ 180 คน และสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มสมาชิกวุฒิสภา 10 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการพรรณนาด้วยสถิติพื้นฐาน ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยระหว่างควอไทล์ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ระบบและกลไกฯ ที่ประกอบด้วย ระบบและกระบวนการประเมินคุณภาพ คู่มือการประเมินคุณภาพ และเอกสารรายงานการประเมินตนเอง มีความเหมาะสมและมีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้ในระดับมาก 2) สภาพ ปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะของระบบและกลไกฯ มีลักษณะที่เป็นไปในทิศทางเดียวกันโดยมีประเด็นปัญหาอุปสรรคที่สำคัญคือการขาดการให้ความสำคัญอย่างจริงจังของกรรมาธิการ และขาดการนำผลการประเมินมาปรับปรุง ข้อเสนอแนะที่สำคัญคือควรมีคณะกรรมการประเมินภายนอก เพื่อความเป็นกลางในการประเมิน 3) ผลการประเมินประสิทธิผลของการใช้เกณฑ์การประเมิน ซึ่งประกอบด้วย องค์ประกอบหลัก 4 ด้าน ได้แก่ ด้านแผนกลยุทธ์ ด้านการกลั่นกรองกฎหมาย ด้านการควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน และด้านการบริหารและการจัดการ โดยมีตัวบ่งชี้ 20 ตัวบ่งชี้ และเกณฑ์มาตรฐาน 165 ข้อ พบว่าเกณฑ์การประเมินที่สร้างขึ้นสามารถนำไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิผล
The objectives of this study were to 1) create a mechanism to evaluate the management of the Thai Senate Standing Committee (TSSC) and 2) study the problems obstacles, feasibility and suggestions on the management assessment of the TSSC. Two sampling groups in the research; 1) 28 samples consisting of 8 senators, 9 Senate Circle Officers such as advisors, specialists, academicians and secretary of the committee officers for developing assessment system and mechanism, and 11 participants had at least 5 years of experience in TSSC and 2) 490 samples consisting of 150 Senate Circle Officers such as advisors, specialists, academicians and secretary of the committee officers, 150 explainers who give out a presentation to the Senate Standing Committee for evaluating the appropriation and feasibility of the Internal Quality Assessment criteria and 180 operation officers of the Secretariat of the Senate and 10 senators. Data were gathered by the questionnaires and the structural interviews form. The analysis techniques were explanation and content analysis with descriptive statistics, percentage, mean, Standard Deviations, median and interquartile range. The research findings are as follows; 1) The appropriation and the feasibility of the system and mechanism for assessing the quality of management of the TSSC in overall were at high level; 2) The problems revealed concern the fact that only few senators participated in the quality planning; therefore, others had not been convinced of the assessment system, not to mention that there is no planning revision method. In this aspect, the external quality assurance committees should be called for to entrance the objectivity of the assessment process. The committees may vary from various organizations 3) In the aspect of the criteria effectiveness evaluation, it was found that the criteria for management quality assessment with four main components namely; a) Strategic plan b) Scrutinizing the laws c) controlling the Government Administration, and d) administration and management. There were 20 indicators and 165 items of standard criteria, have been highly effective for TSSC management quality assessment.