การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยใช้การประเมินเชิงการพัฒนาที่เหมาะสมสำหรับสถานศึกษาสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เครือข่ายศูนย์ยวพัฒน์ มูลนิธิรัฐบุรุษ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ให้การวิจัยเชิงปริมาณควบคู่การวิจัยเชิงคุณภาพ โดยทำการวิจัย 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ศึกษาปัจจัยที่ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นฯ 2) สร้างรูปแบบการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยใช้การประเมินเชิงการพัฒนาฯ 3) การประเมินรูปแบบการพัฒนาคุณภาพการศึกษาโดยใช้การประเมินเชิงการพัฒนาฯ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยเชิงปริมาณ คือ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูหัวหน้างานวิชาการ ครูผู้สอน ประธานกรรมการสถานศึกษาชั้นพื้นฐาน รวม 80 คน และผู้ให้ข้อมูลการวิจัยเชิงคุณภาพได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินเชิงการพัฒนา จำนวน 7 คน เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เกี่ยงโครงสร้าง แบบบันทึกผลการสังเกตแบบมีส่วนร่วม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และแบบประเมินการใช้รูปแบบฯ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการใช้สถิติพื้นฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยที่ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นฯ 3 อันดับแรก ได้แก่ กระบวนการบริหารจัดการ กระบวนการจัดการเรียนรู้ และสภาพแวดล้อม และการบริการ 2) รูปแบบการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาฯ มี 5 องค์ประกอบ คือ การร่วมกำหนดเป้าหมายเพื่อการพัฒนา วิเคราะห์ความซับซ้อนที่ต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลง กำหนดเครื่องมือเพื่อวางระบบการทำงานที่เน้นการใช้ประโยชน์ ดำเนินการพัฒนาทีมงานและกลุ่มเป้าหมาย และประเมินผลเพื่อปรับแผนงานและพัฒนาได้ทันเวลา 3) ผลการประเมินรูปแบบฯ พบว่า ค่าเฉลี่ยหลังการทดลองใช้รูปแบบสูงกว่าก่อนทดลองใช้รูปแบบฯ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
This research aimed to develop a model for improving education quality using developmental evaluation (DE) suitable for schools under local administrative organizations, Yavapat Center Network, Statesman Foundation by using mixed quantitative with qualitative method 3 stages: 1) Studying the factors that enhance the development of educational quality by using developmental evaluation of schools under local administrative organizations, Yavapat Center Network, Statesman Foundation. 2) Creating a model for improving the education quality using developmental evaluation. 3) Evaluating the developed model. The samples for a quantititative method included school directors, head academic teachers, teachers, and chairman of the basic school, totally 80 persons; and the key informants for a qualitative method were 7 experts who were specialist in developmental evaluation. Tools used to collect data consist of Questionnaire, Semi-structured interview, Participant observation record, In-depth interview, and Model assessment form. Data were analyzed using basic statistics and content analysis. The research results were as follows: 1) The factors that enhance the development of education quality of schools under local administrative organizations, the top three in this area are management processes, learning management process, and environment and services. 2) The model for improving education quality has 5 components: (1) jointly targeting development, (2) analyzing complex issues that need to see change, (3) defining tools to put in place a system of work focused on utilization, (4) carrying out team development and target audiences, and (5) evaluating to adjust the plan and developing in time. 3) Evaluation of the model indicated that after model trial mean significantly higher than before using the model at .01 level of significance