การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารการจัดการศึกษาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 และ 2 2) พัฒนาและตรวจสอบรูปแบบการบริหารการจัดการศึกษาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 และ 2 และ 3) ประเมินรูปแบบการบริหารการจัดการศึกษาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 และ 2 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาสภาพการบริหารการจัดการศึกษาโดยการใช้โรงเรียนเป็นฐาน ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ครูและประธานกรรมการสถานศึกษารวมจำนวน 276 คน กลุ่มตัวอย่างสำหรับการตรวจสอบรูปแบบ ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการศึกษา จำนวน 20 คน และกลุ่มตัวอย่างสำหรับการประเมินรูปแบบ ได้แก่ กลุ่มตัวอย่างเดิมที่ใช้สำหรับศึกษาสภาพ จำนวน 276 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูปและสถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันในการบริหารการจัดการศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 และ 2 ตามความคิดเห็นของผู้บริหารสถานศึกษา ครู และประธานกรรมการสถานศึกษาชั้นพื้นฐาน ด้านการบริหารงานวิชาการ การบริหารงบประมาณ การบริหารงานบุคคล งานบริหารทั่วไป ในภาพรวมและรายด้าน มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก 2. รูปแบบการบริหารการจัดการศึกษาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1 และ 2 ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ คือ 1) งานหลักที่โรงเรียนต้องปฏิบัติ 2) กระบวนการบริหารงานหลักโดยใช้หลักการใช้โรงเรียนเป็นฐาน และ 3) กลไกขับเคลื่อนการบริหาร 4 งาน ของโรงเรียน 3. ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า ด้านความเป็นไปได้และด้านความเป็นประโยชน์ในภาพรวมและรายด้านอยู่ในระดับมากที่สุด
This research aim was: 1) to study state of an educational management using the Schools-Based Management in schools under the Nongbualumphu Primary Educational Service Area Office 1 and 2, 2) to develop and validate a model an educational management using the Schools-Based Management in schools under the Nongbualumphu Primary Educational Service Area Office 1 and 2, and 3) to evaluate a model of an educational management using the School-Based Management in schools by the samples consisted of 276 school administrators, teachers and chairman of school committee, 20 educational management experts and the previous 276 school administrators, teachers and chairmen of school committee for a model an educational management evaluation. The research instruments were sets of questionnaires with 5 rating scales and sets of semi-structure interview. The statistics for data analysis were Mean, Standard Deviation and content analysis. The research results were as followings: 1\. The state of an educational management using the School-Based management in schools under the Nongbualamphu Primary Educational Service Area Office 1 and 2 according to opinion of school administrators, teachers, and chairman of school committee about academic affairs, financial, personnel, and general management in schools were overall and each aspect at a high level performing. 2\. A model of an educational management using the School-Based Management in schools under the Nongbualumphu Primary Educational Service Area Office 1 and 2 composes of 3 components: 1) main mission of school, 2) management process using the School-Based Management; and 3) management mechanism of 4 school missions. 3\. A model evaluation results were found that the feasibility and the utility of a model in overall and each aspect were at a highest level.