การวิจัยนี้มีความมุ่งหมายทั่วไปเพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยมีความมุ่งหมายเฉพาะเพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและปัจจัยสนับสนุนการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) สร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 3) ประเมินยืนยันรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและปัจจัยสนับสนุนการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยศึกษาจากเอกสารและสถานศึกษาต้นแบบจำนวน 3 แห่ง ผู้ให้ข้อมูล จำนวน 30 คน ขั้นตอนที่ 2 การสร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยใช้ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 17 คน ตรวจสอบความสอดคล้องของรูปแบบ และผู้เชี่ยวชาญจำนวน 11 คน ตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบด้วยวิธีการประชุมสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ ขั้นตอนที่ 3 การประเมินยืนยันรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จากผู้บริหารสถานศึกษาและครูที่รับผิดชอบหัวหน้างาน 4 งาน จำนวน 325 คนจาก 65 เขตพื้นที่การศึกษา โดยใช้แบบสอบถามความคิดเห็น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าร้อยละ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. การศึกษาสภาพปัจจุบัน ปัญหาและปัจจัยสนับสนุนการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษาต้นแบบสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 3 แห่ง แบ่งเป็น 3 ส่วน ดังนี้ ส่วนที่ 1 การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษามีการปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ส่วนที่ 2 ปัญหาของการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษามีการปฏิบัติอยู่ในระดับน้อยที่สุด และส่วนที่ 3 ปัจจัยสนับสนุนการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษามีความสำคัญอยู่ในระดับมากที่สุด 2. ผลการสร้างและตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 ผลการสร้างรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาได้องค์ประกอบของรูปแบบ 4 องค์ประกอบ ประกอบด้วย องค์ประกอบที่ 1 แนวคิดการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษา องค์ประกอบที่ 2 หลักการของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา องค์ประกอบที่ 3 วัตถุประสงค์ของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษา และองค์ประกอบที่ 4 วิธีดำเนินการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาและตัวชี้วัดความสำเร็จ ส่วนที่ 2 ผลการตรวจสอบความสอดคล้องขององค์ประกอบ แนวคิด หลักการ วัตถุประสงค์ วิธีดำเนินการและตัวชี้วัดความสำเร็จของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา โดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 17 คน พบว่า ผู้เชี่ยวชาญเห็นด้วย 16 คน คิดเป็นร้อยละ 94.12 ไม่เห็นด้วย 1 คน คิดเป็นร้อยละ 5.88 และส่วนที่ 3 ผลการตรวจสอบคุณภาพของรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาด้วยการประชุมสัมมนา อิงผู้เชี่ยวชาญจากผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 11 คน พบว่า ทุกองค์ประกอบมีความถูกต้อง ความเหมาะสม และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด 3. ผลการประเมินยืนยันรูปแบบการบริหารการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานพบว่า มีความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด
The general objective of this research was to develop of management model for community Involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the basic education commission, with the specific objectives as follows 1) Study the current condition, problems and factors supporting the management model for community Involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the basic education commission. 2) Create and determine the quality of management model for community Involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the basic education commission. and 3) Evaluation confirmation of management model for community Involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the basic education commission, Research methodology was divided into 3 stages, as follows Stage 1 Studying the condition, problems and factors supporting of management model for community involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the basic education commission, by studying from the documentation and from 30 persons of 3 prototype schools. Stage2 Creating and determining the quality of management model for community involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the Basic Education Commission, from 17experts, checked the consistency of the modeland 11 experts checked the quality of the model byconnoisseurship. Stage 3 Evaluation confirmation the management model using a questionnaire with 325 school administrators and teachers from sixty-five educational service area. The data were analyzed by mean, Standard Deviation, percentage, and content analysis. The findings revealed as follows 1. The current condition, problem, and factors supporting community involvement in educational management of the schools under the jurisdiction of the Office of the Basic Education Commission from three prototype schools, there are divided into 3 parts, as follows Part 1 The community involvement in educational management of the schools was at a “high” level. Part 2 The problem of the community involvement in educational management was at the “least” level. Part 3 The factors supporting the community involvement in educational management were at the “highest” level. 2. The creation and verification of quality of the management model for community involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the Basic Education Commission are divided into 3 parts, as follows Part 1 The results of creating a management model for community involvement in education, the model composes of 4 components the concept of the community involvement in educational management, principles of the management model, objectives of the management model, and method and indicators for the success; Part 2 Results of the consistency check of the components, concepts, principles, objectives, methods and indicators for the success of the community involvement in educational management model by 17 experts, 16 experts (94.12%) agreed, and one expert (5.88%) disagreed; and Part 3 Quality assurance of the community involvement in educational management model for educational management by Expert Seminar of the 11 experts, it was found that all components are accurate, appropriate, and useful at the highest level. 3. The results of evaluation confirmation on the management model for community involvement in education of the schools under the jurisdiction of the office of the Basic Education Commission, found that the feasibility and beneficial are at the highest level.