การวิจัยครั้งนี้ใช้การวิจัยแบบผสมผสานวิธี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนระดับประถมศึกษา และ 2) ประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบที่พัฒนาขึ้นโดยดำเนินการวิจัย 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับหลักการ แนวคิด ทฤษฎี และสภาพการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูและบุคลากรทางการศึกษาในสถานศึกษาประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2 จำนวน 297 คน และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้ทรงคุณวุฒิ 8 คน ขั้นตอนที่ 2 พัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนประถมศึกษา ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้ทรงคุณวุฒิในการประเมินรูปแบบด้านองค์ประกอบ ความถูกต้อง และความเหมาะสมของรูปแบบ จำนวน 17 คน และขั้นตอนที่ 3 การประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2 จำนวน 56 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม มีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.80-1 ได้ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.902 และแบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์วิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา สรุปผลการศึกษา 1. สภาพการบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2. รูปแบบบริหารสถานศึกษาเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนประถมศึกษาที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ ดังนี้ 1) โครงการหรือกิจกรรมพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์อย่างเป็นรูปธรรม 2) การพัฒนาสาระของหลักสูตรสถานศึกษาให้ทันสมัยสอดคล้องกับความต้องการของผู้เรียน ชุมชน และท้องถิ่น 3) การสนับสนุนส่งเสริมให้ครูมีความรู้ และทักษะในการจัดการเรียนการสอนที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ 4) การส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านเครือข่าย และกระตุ้นให้นำนวัตกรรมและเทคโนโลยี ไปใช้เพื่อการส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของนักเรียน 5) การสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับนักเรียน ส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างผู้เรียนกับครู และผู้เรียนกับผู้เรียน และครูกับผู้ปกครอง และ 6) การประกันคุณภาพการศึกษาโดยเน้นการคิดวิเคราะห์ ความคิดเห็นที่มีต่อองค์ประกอบของรูปแบบ ผู้ทรงคุณวุฒิ ร้อยละ 97 เห็นด้วยกับองค์ประกอบของรูปแบบ และเห็นว่ารูปแบบมีความถูกต้องและความเหมาะสมในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 3. การประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น โดยผู้บริหารสถานศึกษา พบว่ารูปแบบมีความเป็นไปได้และเป็นประโยชน์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก คำสำคัญ รูปแบบ การบริหารเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ นักเรียนประถมศึกษา
This mixed method research aimed to 1) develop a model of the school administration for enhancement analytical thinking for primary school students, and 2) evaluate the developed model, by using 3 steps Step 1 study related literature concerning principle, concept, theory, and status on an analytical thinking enhancement in schools. The samples were 297 teachers and educational personnel in primary schools in Pratumthani Educational Network Area 2 and 8 experts. Step 2 develop a model of the school administration for enhancement analytical thinking for primary school students in elements of pattern, correctness and suitability of the model by using 17 experts. Step 3 model efficiency evaluation by 56 administrators of primary schools in Pratumthani Educational Network Area 2. The instruments of this research were a questionnaire with IOC 0.80-1 and semi-structured interview. The data were analyzed by using percentage, mean, Standard Deviation, and content analysis. The research results were as follows 1. The status of an analytical thinking enhancement for the Primary school students in overall was at a “high” level. 2. The model enhancement analytical thinking of primary school students composes of 6 components 1) Concrete development project or activities for enhancing analytical thinking; 2) The up to date school curriculum relevant to the needs of students, community and local; 3) Support and promote teacher enhancement their teaching skill and knowledge on analytical thinking; 4) Promote learning via networking, encourage an adoption of innovation and technology to be used on analytical thinking; 5) Relationship build up with students, promote sound relates between teacher, student and parent, and among student themselves; 6) Educational quality assurance through analytical thinking basis. 97% of the experts agree with the model of the school administration for an analytical thinking enhancement for primary school students. The correctness and suitability of the model of the school administration for an analytical thinking enhancement for primary school students in overall were at high level. 3. An efficiency of the developed model, as evaluated by school administrator, is at “high” level in terms of possibility and usefulness. Keywords A Model, Administration for analytical thinking enhancement, Primary school students.