การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนาซึ่งใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานระหว่างวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ และวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารโครงการอาหารกลางวันเพื่อความยั่งยืนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยดำเนินการวิจัย 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพและแนวทางในการบริหารโครงการอาหารกลางวันเพื่อความยั่งยืนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยแบ่งออกเป็น 2 ขั้น ดังนี้ 1) ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง 2) ศึกษาสภาพและแนวทางการบริหารโครงการอาหารกลางวันในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จากผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน 379 คน ได้มาโดยการสุ่มอย่างง่าย ในการตอบแบบสอบถาม และสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 13 คน ขั้นตอนที่ 2 สร้างรูปแบบการบริหารโครงการอาหารกลางวันเพื่อความยั่งยืนในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยนำข้อมูลจากขั้นตอนที่ 1 มายกร่างรูปแบบจากการตรวจสอบและการพิจารณาความเหมาะสมของรูปแบบโดยการจัดสนทนากลุ่ม ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และขั้นตอนที่ 3 ประเมินความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการบริหารโครงการอาหารกลางวันที่พัฒนาขึ้นโดยใช้แบบสอบถามกับผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1. สภาพการบริหารโครงการอาหารกลางวันในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่ามีการปฏิบัติ อยู่ในระดับมากทุกด้าน ตามลำดับดังนี้ ด้านผลผลิต ด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ และด้านสภาพแวดล้อม 2. รูปแบบการบริหารโครงการอาหารกลางวันที่พัฒนาขึ้นมี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ ด้านปัจจัยนำเข้า ประกอบด้วย 1) บุคลากร ได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน 2) การบริหารโครงการอาหารกลางวัน ได้แก่ ขอบข่ายงานและวัตถุประสงค์การดำเนินงาน ด้านกระบวนการ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การวางแผน 2) การจัดองค์การ 3) การลงมือปฏิบัติ และ 4) การมีส่วนร่วม ด้านผลผลิต ประกอบด้วย 1) โอกาสการเข้ารับบริการโครงการอาหารกลางวัน 2) ภาวะโภชนาการของนักเรียน 3) ประสิทธิภาพของการบริหารจัดการ และด้านสภาพแวดล้อม 3. ผลการประเมินรูปแบบที่พัฒนาขึ้น พบว่า มีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากและความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด คำสำคัญ รูปแบบการบริหาร, โครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา
This research uses qualitative and quantitative methods, aims to develop the school lunch project model for sustainable in basic education school. The researcher did 3 steps The first step; find out the state of the school lunch project by studying the related literature to the school lunch project; surveying from 379 school administrators using a questionnaire; and interviewing with 13 experts. The second step; develop the school lunch model for sustainable in basic education school, using focus group with 9 experts. And the last step; evaluate the developed model by surveying from 379 school administrators using a questionnaire. The research results revealed as follows 1. The status of the school lunch project was at a high level in every aspect. 2. The developed school lunch project model for sustainable in basic education school composes of 4 components input, process, output, and environment. Input comprises 1) personnel school board committee, school administrators, and teachers. Process comprises 1) planning, 2) organization setting, 3) operation, and 4) co-operation. Output comprises 1) opportunity for getting the service, 2) the status of the students nutrition, and 3) efficiency management. 3. The developed model has possibility at a high level and had utility at the highest level. Keywords Management model, School lunch project in primary school