การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อออกแบบและสร้างรูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง สำหรับโรงเรียนประถมศึกษาขนาดกลาง สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง สำหรับโรงเรียนประถมศึกษาขนาดกลาง สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และศึกษาความเหมาะสมในการนำไปใช้ ของรูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง สำหรับโรงเรียนประถมศึกษาขนาดกลาง สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ดำเนินการวิจัยเป็น 3 ขั้นตอน คือ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยงจากโรงเรียนกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 6 โรงเรียน โดยใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง นำผลมาร่วมสังเคราะห์เป็นรูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง แล้วศึกษาความสมบูรณ์ของรูปแบบโดยการจัดประชุมสัมมนา (connoisseurship) ของผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารการศึกษา ด้านการแนะแนว ด้านการดูแลช่วยเหลือนักเรียน จำนวน 10 คน 2) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบด้านประสิทธิภาพ การดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยงและการลดภาวะเสี่ยงของนักเรียนกลุ่มเสี่ยงรายบุคคล โดยทำการทดลองกับโรงเรียนวัดใหม่สุคนธาราม จำนวน 1 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ รูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง แบบประเมินประสิทธิภาพการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง และแบบสำรวจการลดภาวะเสี่ยงของนักเรียนกลุ่มเสี่ยงเป็นรายบุคคล แล้ว 3) ศึกษาความเหมาะสมในการนำไปใช้ ของรูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง จากผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารการศึกษา ด้านการแนะแนว ด้านการดูแลช่วยเหลือนักเรียน จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามความเหมาะสมในการนำไปใช้ ของรูปแบบการดำเนินงานการดูแลช่วยเหลือนักเรียนกลุ่มเสี่ยง สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ จำนวน ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
The purposes of this research were to design and create an at-risk student care management model for medium-size primary schools under the Office of the Basic Education Commission, determine the effectiveness of the developed model, and determine the appropriateness of the developed model. The research was conducted in 3 steps as follow. 1) The current conditions and process of caring for at-risk students was examined from 6 sampled schools by using structured interviews. The results were synthesized to create an at-risk student care management model. Then the completeness of the model was examined by 10 experts with expertise on education management, counseling, and student care through a seminar. 2) The effectiveness of the model was examined for its efficiency on caring for at-risk students and its ability to reduce risk for individual students. This was conducted by performing a tryout on 1 school, Wat Mai Sukhontharam School. The tools used in this tryout consisted of the at-risk student care management model, a survey on efficiency assessment of the model, and a survey on individual student risk reduction for at-risk students. 3) The appropriateness of the model was examined by 10 experts with expertise on education management, counseling, and student care. The tool used in this process was a survey on the appropriateness of the at-risk student care management model. The statistics used in this research were percentage, mean, and Standard Deviation.