การวิจัยในครั้งนี้มีความมุ่งหมายการวิจัยเพื่อศึกษาและเปรียบเทียบระดับบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอำนาจเจริญ จำแนกตามวุฒิการศึกษา ประสบการณ์การเป็นผู้บริหาร และขนาดของสถานศึกษา และรวบรวมปัญหาและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ ผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอำนาจเจริญ ในปีการศึกษา 2555 จำนวน 154 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาในการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอำนาจเจริญ ทั้ง 4 ด้าน คือ ด้านหลักการกระจายอำนาจด้านหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม หลักการบริหารจัดการตนเอง และหลักการบริหารจัดการที่ดี อยู่ในระดับมาก 2. ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีวุฒิการศึกษาต่างกันมีบทบาทในการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานไม่แตกต่างกัน ส่วนผู้บริหารที่มีประสบการณ์ตั้งแต่ 10 ปี ขึ้นไป มีบทบาทการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานมากกว่าผู้บริหารที่มีประสบการณ์ต่ำกว่า 10 ปี และผู้บริหารสถานศึกษาขนาดกลาง มีบทบาทการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานมากกว่าผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก
The objectives of this research were to study and compare the levels of school administrators roles in school-based management in the schools under Office of Primary Educational Service Area based on the administrators educational qualifications, length of experience, and size of the school involved, also to elicit problems and recommendations for improvement of the administrators roles on school-based management. The population of the study included 154 school administrators under the Office of Primary Educational Service Area in the 2012 academic year. The instrument used in the study composed of a questionnaire and an interview. The data were analyzed by percentage, Arithmetic mean, and Standard Deviation. The findings of the study reveal as follows 1. Overall and each aspect of decentralization, participation, self-management and good governance, the administrators show a high level of school-based management. 2. The administrators who differ in their educational qualifications show no differences in their school-based management. However, the administrators whose length of experience of 10 years and over show a higher level of school-based management than who those with less than 10-year-length of experience.