การวิจัยครั้งนี้ มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาปัญหาและแนวทางแก้ปัญหาการบริหารจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจันทบุรี เขต 2 จำแนกตามสถานภาพการปฏิบัติงานและขนาดสถานศึกษา ใน 4 ด้าน คือ ด้านปัจจัยสนับสนุน ด้านการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และด้านการนิเทศติดตามผล ผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้บริหารและครูผู้สอน จำนวน 264 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล มี 2 ประเภท คือ แบบสอบถาม ลักษณะเป็นแบบตรวจสอบรายการและแบบมาตราส่วนประมาณค่า และการสนทนากลุ่ม (Focus group discussion) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) เปรียบเทียบรายคู่โดยใช้วิธีการของ Scheffe’ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. ปัญหาการบริหารจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยภาพรวมและรายด้านทุกด้าน มีปัญหาอยู่ในระดับปานกลาง ดังนี้ ด้านปัจจัยสนับสนุน ด้านการนิเทศติดตามผล ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และด้านการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ตามลำดับ 2. เปรียบเทียบปัญหาการบริหารจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ 2.1 ปัญหาการบริหารจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ จำแนกตามสถานภาพการปฏิบัติงานของผู้ตอบแบบสอบถาม โดยภาพรวมและรายด้าน 3 ด้าน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ส่วนด้านปัจจัยสนับสนุนแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ .01 2.2 ปัญหาการบริหารจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญจำแนกตามขนาดสถานศึกษาของผู้ตอบแบบสอบถาม โดยภาพรวมและรายด้าน 2 ด้าน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 คือ ด้านปัจจัยสนับสนุนและด้านการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ส่วนด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนและด้านการนิเทศ ติดตามผล ไม่แตกต่างกัน 3. แนวทางแก้ปัญหาการบริหารจัดการเรียนการสอน 3.1 ด้านปัจจัยสนับสนุน สถานศึกษาควรจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอ สถานศึกษาขนาดเล็กควรได้รับงบประมาณเป็นพิเศษ และห้องสมุดควรได้รับงบประมาณในการซื้อวัสดุอุปกรณ์มากขึ้น 3.2 ด้านการวางแผนการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน สถานศึกษาควรกำหนดวางแผนร่วมกันทุกฝ่าย เช่น ครู ผู้ปกครอง ศึกษานิเทศก์ ควรจัดอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อเตรียมความพร้อม พัฒนาด้านการจัดการเรียนการสอนอย่างเต็มที่และจัดการวางแผนศึกษาวิธีการจัดการเรียนการสอนตลอดปี 3.3 ด้านการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน สถานศึกษาควรจัดการเรียนการสอนอย่างหลากหลายเพื่อให้ตรงกับความต้องการของผู้เรียน จัดกิจกรรมการเรียนการสอนให้ตรงกับความคิดรวบยอดของสาระและจัดกิจกรรมให้นักเรียนฝึกคิดวิเคราะห์แก้ปัญหาเป็น 3.4 ด้านการนิเทศและติดตามผล ผู้บริหารควรนิเทศต่อเนื่อง เป็นระบบ มีรูปแบบชัดเจน เพื่อให้การเรียนการสอนมีประสิทธิภาพ ทีมงานนิเทศในสถานศึกษาต้องใช้ได้การอบรมและนำไปถ่ายทอดคณะครู นำผลประเมินประชุมปรึกษา เพื่อพัฒนาการเรียนการสอน ควรมีการนิเทศร่วมกับครูและวางแผนนิเทศชัดเจน
The objectives of this research were to study the problems, and problems-solving on child-centered instructional administration in basic education schools under Chanthaburi Primary Educational Service Area Office 2, classified into status and school size, focusing on four aspects in support factor, on instructional planning factor, on instructional activities factor, and on supervising factor. The respondent were administrators and academic teachers or vice principals, the total of 264 persons. The research instrument was check list and rating scale questionnaire. The frequency, percentage, means, Standard Deviation, t-test, One-way ANOVA Scheffe’, and content analysis were analyzed in this study. The findings found that 1. The problems of instruction based on student-centered in general and every aspect were at a moderate level, as follows in support factors, on supervision, on instruction, and on planning instruction, respectively. 2. The problem comparison of instructional administration on student-centered, 2.1 classified by their performance status, as a whole and 3 aspects were significant different at .05 level and in support factors was significant different at .01 level. 2.2 classified by their school size, as a whole and 2 aspects were significant different at .01 level on support and on instructional planning aspects, but on instruction and supervision aspects were not significant difference. 3. The guidelines for problem-solving on instructional administration 3.1 The support aspect school should provide the sufficient budgeting, especially in small school size and the library should be provided budge for more materials and equipment. 3.2 The instructional planning school should plan together with teachers, guardians, supervisors, additionally, workshop seminars also for readiness preparation. Planning for instruction should be provided throughout the year.