การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาระดับขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของครู ในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 จำแนกตามปัจจัยอนามัย และปัจจัยจูงใจ 2) เพื่อศึกษาความแตกต่างของขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของครู ในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ตามตัวแปรด้านประชากรศาสตร์ และด้านสถานการณ์ และ 3) เพื่อค้นหาปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานของครู ในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ เป็นครูในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 จำนวน 350 คน ที่ได้จากการสุ่มแบบแบ่งชั้นที่เป็นสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามแบบลิเกิร์ต สำหรับวัดระดับขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานที่มีค่าความเชื่อมั่น 0.88 สถิติที่ใช้ ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานด้วยการทดสอบค่าเอฟ (F test) และเปรียบเทียบความแตกต่างของค่าเฉลี่ยเป็นรายคู่ โดยวิธีค่าเฉลี่ยแบบ HSD (Honestly Significant Difference) ผลการวิจัยพบว่า 1. ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานโดยรวมของครูในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 อยู่ในระดับปานกลาง ยกเว้นด้านความเจริญเติบโตและการพัฒนา มีระดับขวัญและกำลังใจอยู่ในระดับมาก 2. ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานโดยรวมของครูในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ตามตัวแปรด้านประชากรศาสตร์และด้านสถานการณ์ ได้แก่ เพศ อายุ สถานภาพสมรส ศาสนา ประสบการณ์ในการทำงาน เขตพื้นที่การปฏิบัติงาน สถานที่ตั้งของโรงเรียน การเกิดเหตุการณ์กับคนใกล้ชิด และการเกิดเหตุการณ์ในโรงเรียน มีขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 แต่ในด้านภูมิลำเนา วุฒิทางการศึกษา รายได้ที่ได้รับต่อเดือน การใช้ภาษามลายูท้องถิ่น และ การมีเจ้าหน้าที่รักษาความสงบในโรงเรียน มีขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานไม่แตกต่างกัน 3. ปัญหาและอุปสรรคในการปฏิบัติงานโดยรวมของครูในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ที่ค้นพบ คือ ปัญหาทางด้านความมั่นคงและความปลอดภัย และปัญหาทางด้านสวัสดิการ ข้อเสนอแนะที่ได้จากการวิจัยครั้งนี้ ภาครัฐควรมีมาตรการในการรักษาความปลอดภัยที่มีประสิทธิภาพ และภาครัฐควรให้บริการด้านสวัสดิการเพิ่มขึ้น เพื่อเป็นการเสริมสร้างขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของครูให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
The purposes of this research were 1) to study the level of morale in job performance of teachers in Pattani educational area 3, which was classified according to sanitation factors and motivation factors, 2) to study the difference of morale in job performance of the teachers in relevance to variables of demography and the situation, and 3) to find out the problems and obstacles within job performance of the teachers. Samples used for this research were 350 teachers in Pattani educational area 3, which were selected by proportional stratified random sampling. The tool which used for gathering the data was a Likert-scale questionnaire measuring morale in job performance of teachers with a reliability of 0.88. The statistics used for the analysis were frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation, F test, and HSD (Honestly Significant Difference). The results of the study revealed that 1. The overall of morale in job performance of teachers in Pattani educational area 3 was moderate, but the growth and the development of morale was in high level. 2. The overall of morale in job performance of the teachers in relevance to gender, age, marital status, religion, working experience in the area, school location, unexpected events happened to their closed ones and unexpected events happened in their school were significantly different at 0.05 level. But on the side of hometown location, educational degree level, income per-month, using Malayu dialect as a medium of communication, presence of peace force keepers at school were not significantly different. 3. The problems and obstacles in job performance as a whole in Pattani educational area 3 were security of life and property and satisfaction with additional welfare. The suggestions from this research was that the government must have better strategies in maintaining the effective security and better additional welfare for the teachers in order to promote morale in job performance.