การศึกษาวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 และ 2) เปรียบเทียบปัจจัยที่มีผลต่อความคิดเห็นต่อความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ตามตำแหน่งหน้าที่ และขนาดของโรงเรียน ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ปีการศึกษา 2553 รวมทั้งสิ้น 1,009 คน ขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ ยามาเน่ ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างเท่ากับ 287 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน t-test และ F test ผลการวิจัยพบว่า 1. ความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 โดยภาพรวมและรายด้าน มีการปฏิบัติอยู่ในระดับมากทุกด้าน ได้แก่ ด้านความรอบรู้แห่งตน ( = 3.88, S.D. = 0.43), ด้านแบบแผนความคิด ( = 4.03, S.D. = 0.45), ด้านการมีวิสัยทัศน์ร่วม ( = 3.93, S.D. = 0.61), ด้านการเรียนรู้เป็นทีม ( = 4.00, S.D. = 0.52), และด้านการคิดอย่างเป็นระบบ ( = 3.84, S.D. = 0.48) 2. การเปรียบเทียบความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของผู้บริหารและครู พบว่า ผู้บริหารและครูผู้สอนที่มีตำแหน่งต่างกัน มีความคิดเห็นต่อความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ของโรงเรียนแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 3. ขนาดของโรงเรียน ผู้บริหารและครูผู้สอนที่ปฏิบัติงานในโรงเรียนที่มีขนาดต่างกัน มีความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ไม่แตกต่างกัน ข้อเสนอแนะ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปัตตานี เขต 3 ควรส่งเสริมโรงเรียนให้มีการพัฒนาความเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ โดยเฉพาะด้านการคิดอย่างเป็นระบบ
The purposes of this research were to 1) study the learning based organization in schools of Pattani Primary Educational Service Area Office 3, and 2) compare result of cause in opinion concerning learning based organization in schools of Pattani Primary Educational Service Area Office 3 with different position and different size of school by studying from 287 samples whose are teachers and education personnel of Pattani Primary Educational Service Area Office 3 in 2010 academic year through simple random sampling from all of 1,009 personnel by using Yamane. Statistics in analyzing data were percentage, Arithmetic mean, standard deviation, T-test and F test. The findings were 1. Learning based organization in schools of Pattani Primary Educational Service Area Office 3 in 2010 academic year both in an overall and each aspect were at a high level. The order mean from high to low were mental model ( = 4.03, S.D. = 0.52), Team learning ( = 4.00, S.D. = 0.52), shared vision ( = 3.93, S.D. = 0.61), and system thinking ( = 3.84, S.D. = 0.48). 2. Comparing learning based organization of directors and teachers who had different experience on learning based organization; the practice in total was significantly different at a level of .01. 3. Size of school directors and teachers working in different size of school had no significant difference. Recommendation Pattani Primary Educational Service Area Office 3 should support those school developed learning based organization, especially system thinking.