การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องจำนวนตรรกยะและเปรียบเทียบ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องจำนวนตรรกยะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 69 (คลองหลวง) ระหว่างก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้ตามหลักการสอนแนะให้รู้คิดร่วมกับการใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์คณิตศาสตร์ กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยเป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 69 (คลองหลวง) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2562 จำนวน 23 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ 1. แผนการจัดการเรียนรู้เรื่องจำนวนตรรกยะ ตามหลักการสอนแนะให้รู้คิดร่วมกับการใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์คณิตศาสตร์ จำนวน 5 แผ่น เวลา 29 ชั่วโมง 2. แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์คณิตศาสตร์เรื่องจำนวนตรรกยะ 2 หน่วย การเรียนรู้ มีคุณภาพของแบบฝึกทักษะ อยู่ในระดับดีและดีมาก ($\bar{X}$ = 4.17 และ $\bar{X}$ = 4.67) 3. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องจำนวนตรรกยะ 2 ชุด ชุดที่ 1 แบบทดสอบวัดความรู้ความเข้าใจเรื่องจำนวนตรรกยะ และชุดที่ 2 แบบทดสอบวัดทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ มีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ .76 และ .73 ตามลำดับ ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องจำนวนตรรกยะของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 69 (คลองหลวง) ภายหลังการจัดการเรียนรู้ตามหลักการสอนแนะให้รู้คิดร่วมกับการใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์คณิตศาสตร์ โดยรวมอยู่ในระดับค่อนข้างดี ($\bar{X}$ = 29.48) 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องจำนวนตรรกยะ ด้านความรู้ความเข้าใจ และด้านทักษะกระบวนการทางคณิตศาสตร์ จากการจัดการเรียนรู้ตามหลักการสอนแนะให้รู้คิดร่วมกับการใช้แบบฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์คณิตศาสตร์สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
The objectives of this study were to study the learning achievement on rational number, and to compare the learning achievement on rational number of Mathayomsuksa 1 students at Thairatwittaya 69 (Khlongluang) school between before learning and after learning management through cognitively guided instruction with the critical thinking mathematical analytical exercises. The sample used in this study comprised 23 Mathayomsuksa 1 students at Thairatwittaya 69 (Khlongluang) school under the Pathumthani Primary Education Service Area Office 1, in the first semester of the academic year 2019, one classroom. The instruments in this study were 1) Five learning management plans on rational number by cognitively guided instruction with critical thinking mathematical exercises for 29 hours. 2) Two units of critical thinking mathematical exercises which had a quality on exercise at a good level and at the excellent level ($\bar{X}$ = 4.17, and $\bar{X}$ = 4.67) respectively. 3) 2 sets of learning achievement tests on rational number, the first set was learning comprehension test on rational number and the second set was the critical thinking mathematical analytical test. They were reliabilities on .76 and .73 respectively. The results of this study found that: 1) the learning achievement on rational number of Mathayomsuksa 1 students at Thairatwittaya 69 (Khlongluang) school after learning management through cognitively guided instruction with the critical thinking mathematical analytical exercises, totally was fairly well ($\bar{X}$ = 29.48). 2) the learning achievement on rational numbers on comprehension aspect and mathematical skill process learning management through cognitive guided instruction together with critical thinking mathematical analytical exercises was higher statistically significant at the .05 level.